Ένα Lada Niva σε πολεμική ανταπόκριση...

    Οσα ζεί κάποιος μέσα σε συνθήκες αληθινού πολέμου είναι πάντοτε συγκλονιστικά.  Η περιγραφή από πρώτο χέρι, από κάποιον που τα βίωσε μέσα σε ένα αγαπημένο μας τετρακίνητο, γίνεται δραματικά ρεαλιστική ιδιαίτερα όταν το πεδίο βρίσκεται ελάχιστα έξω από τα βόρεια συνορά μας.  Ξεκινάμε λοιπόν ...

    Ο Νίκος Μιστριώτης ως οπερατέρ, ο Άρης Σαπλαούρας ως ηχολήπτης και ο Σωτήρης Δανέζης με δημοσιογραφική ιδιότητα ήταν οι υποψήφιοι που θα κάλυπταν για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού Alpha τον πόλεμο του Κοσόβου.

    Έχοντας εξοπλιστεί με τα απαραίτητα πράγματα (ρούχα, υπνόσακους, κονσέρβες, λουκάνικα κ.λπ.) ξεκίνησαν για τη δημοσιογραφική τους αποστολή κάνοντας πρώτα μια στάση στη Θεσσαλονίκη για να παραλάβουν το αυτοκίνητο που θα είχαν μαζί τους.  Ένα άσπρο Lada Niva 1700 με injection και με μια μεταλλική σχάρα τους περίμενε έξω από τα γραφεία του Alpha στη Θεσσαλονίκη.

    Τη σχάρα την είχαν βάψει με το σήμα κατατεθέν της Σερβίας, ένα στόχο μαύρο-άσπρο, αφού θεωρούσαν οι Σέρβοι ότι είχαν γίνει στόχος ιστορικής πλεκτάνης.  Επιβιβάστηκαν λοιπόν στο Lada Niva και αφού προμηθεύτηκαν ανταλλακτικά, ντεπόζιτο βενζίνης, extra ρεζέρβα λάστιχου, φτυάρι στρατιωτικό και σωλήνα για μετάγγιση καυσίμου, συνέχισαν για το Κόσοβο.

Νίκος Μιστριώτης - Άρης Σαπλαούρας πάνω στο στόχο που ζωγράφισαν για να βοηθήσουν τις Νατοϊκές δυνάμεις να τους βομβαρδίσουν.

 

    Είχαν ακούσει ότι η αγορά καυσίμων γινόταν με κουπόνια και κάθε Σέρβος πολίτης είχε δικαίωμα για 40-60 λίτρα το μήνα.  Εάν χρειαζόντουσαν παραπάνω έπρεπε να βρουν κουπόνια από τη μαύρη αγορά.  Τα περισσότερα βενζινάδικα δεν λειτουργούσαν και όσα λειτουργούσαν ήταν ανοιχτά μόνο για λίγες ώρες της ημέρας.

O Άρης με τον Πέτρο.  Ελληνοσέρβος που πολεμούσε εναντίον των Νατοϊκών Δυνάμεων. VT αντί TV έγραψαν στο καπό του Lada Niva μετά από την τρομάρα που πήραν περνώντας από ενέδρα.

 

    Η ανασφάλεια του Νίκου, του Άρη και του Σωτήρη ήταν μεγάλη λόγω του άγνωστου.  Για αυτό και κάθε φορά που συναντούσαν βενζινάδικο σταματούσαν για να προμηθευτούν είδη διατροφής, ανταλλακτικά και οτιδήποτε μπορεί κάποιος να φανταστεί (τσιγάρα, ουίσκι κ.λπ.).  Τα σύνορα Σκοπίων - Σερβίας ήταν μπροστά τους.

    "Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις ώρες/ημέρες αναμονής σε αυτά τα σύνορα", λέει ο Νίκος.  "Μετά από αρκετή ταλαιπωρία καταφέραμε να περάσουμε το check point των συνόρων των Σκοπίων.  To check point όμως της Σερβίας δεν έδινε σήμα.  Προμηθευτήκαμε τσιγάρα, ουίσκι και διάφορα τιμαλφή μπας και γλυκάνουμε τους συνοριοφύλακες και μας αφήσουν να περάσουμε.

    Εντούτοις αναγκαστήκαμε να παραμείνουμε στη buffer zone των συνόρων για τρεις ημέρες ανάμεσα σε εκατοντάδες ελεύθερα ζώα, που αναγκάστηκαν να εγκαταλειφθούν από τους αμέτρητους πρόσφυγες που προσπαθήσουν να αφήσουν τη χώρα τους λόγω του εμφυλίου.  Βόδια, γαϊδούρια, μουλάρια, πρόβατα, κότες και ότι άλλο ζωντανό μπορεί να φανταστεί κανείς, να αναπαράγονται, ένα άσπρο Lada Niva 1700 με injection στη μέση της buffer zone, κι εμείς να προσπαθούμε να κοιμηθούμε, να φάμε και γενικώς να επιβιώσουμε ώσπου να μας επιτρέψουν την είσοδο μας στα εδάφη της Σερβίας" ... συνεχίζει ο Νίκος.

Πρόσφυγες μαζί με τα ζώα τους, τα οποία θα παραμείνουν χωρίς να το γνωρίζουν στα σύνορα.

 

Πρόσφυγες με κάθε μέσον.

 

    Τελικά μετά από 3 ημέρες κατάφεραν να περάσουν τα σύνορα.  Το Lada Niva, τους είχε βγάλει ασπροπρόσωπους μέχρι στιγμής.  Είχε ένα κουμπί που ονομαζόταν aircool και κάθε φορά που κάποιος το πατούσε ανάβλυζε από τους αεραγωγούς ένα υγρό που μύριζε σαν 1000 εγκαταλελειμμένους φραπέδες σε γήπεδο μετά από ποδοσφαιρικό αγώνα.  Ίσως αυτός ήταν και ο λόγος που κάποια ημέρα επιστρέφοντας από ρεπορτάζ για Νατοϊκή επιδρομή με αθώους πολίτες (collateral damage όπως τους θεωρεί ο Νίκος), το Lada Niva 700 με injection, σχάρα και κουμπί aircool τους άφησε.

    Έπρεπε να βρουν τρόπο και να το μεταφέρουν σε ένα συνεργείο, που υπολειτουργούσαν λόγω του πολέμου.  "Είχαμε κάψει φλάντζα και για να βρούμε ανταλλακτικό υπήρχαν δύο επιλογές", εξιστορεί ο Νίκος, ή να το πάρουμε από την αντιπροσωπεία στο Βελιγράδι (όπου λόγω του πολέμου δεν ήξεραν εάν λειτουργούσε, εάν είχε το ανταλλακτικό και πως θα γινόταν η αποστολή) ή να το προμηθευτούμε από τη Θεσσαλονίκη, που δεν ξέραμε λόγω της ταλαιπωρίας που είχαμε ζήσει στα σύνορα εάν θα έφτανε σε εύλογο χρόνο.

Νίκος Μιστριώτης με όπλο.  Δεν θυμάται γιατί το κρατάει και γιατί ασχολείται μαζί του ...

 

    Η ομάδα αποφάσισε και διάλεξε τη Θεσσαλονίκη και αποδείχτηκε ότι σοφά έπραξε, αφού σε δύο ημέρες το ανταλλακτικό βρισκόταν εκεί.  Εκεί φάνηκε η αξία της Θεσσαλονίκης στη θέση των Βαλκανίων.  Το τοπικό συνεργείο τοποθέτησε τη φλάντζα και ύστερα από σκληρή διαπραγμάτευση με τον μηχανικό για την πληρωμή του σε μάρκα, ουίσκια και τσιγάρα, ξεκίνησαν να δουλεύουν και πάλι.

    Τα γεγονότα ήταν καταιγιστικά την συγκεκριμένη περίοδο και ένας ακόμα Νατοϊκός βομβαρδισμός έσκασε σε μια πόλη που ονομαζόταν NIS.  Ο Νίκος, ο Άρης και ο Σωτήρης φόρτωσαν τα πράγματα τους και ξεκίνησαν για να φτάσουν όσο πιο γρήγορα γινόταν στη NIS.  Λίγα χιλιόμετρα έξω από το Κόσοβο ο δείκτης θερμοκρασίας στο Land Niva 1700 injection και με το aircool κουμπί ανέβασε θερμοκρασία στα ύψη.  Θυμός και απογοήτευση για όλη την ομάδα.

... μετά από βομβαρδισμό των Νατοϊκών Δυνάμεων.

 

    "Έπρεπε να παρθεί μια απόφαση", συνεχίζει την εξιστόρηση ο Νίκος.  Η λογική πρυτάνευσε και αποφασίσαμε να γυρίσουμε πίσω στο συνεργείο ελπίζοντας ότι ο Σέρβος φίλος μας μηχανικός δεν θα είχε καταναλώσει τις κούτες τσιγάρων και ουίσκι που του είχαμε δώσει.  Αλλάζοντας κατεύθυνση και επιστρέφοντας στην πόλη του Κοσόβου σκεφτήκαμε να σταματήσουμε για να κρυώσει το αμάξι.

    Αφού προσπεράσαμε μια διμοιρία Σέρβων στρατιωτικών, που είχαν εγκαταστήσει και ένα μυδράλιο, σταματήσαμε ηλιθιωδώς 100 μέτρα μετά και ανοίξαμε το καπό.  Ξαφνικά ανταλλαγή πυροβολισμών των Σέρβων με μια μονάδα UCKA που βρισκόταν στην κορυφή του λόφου.

Το ηλικιωμένο ζευγάρι μπορεί να τη γλίτωσε στην πρώτη βόμβα διασποράς, στην προσπάθεια του όμως για να ξεφύγει  έπεσε στην παγίδα δεύτερης.

 

Νεκροτομείο.  Η φρίκη του πολέμου.

 

    Κάνοντας Ολυμπιακό Άθλημα Αλματος σε χαντάκια και αλλάζοντας "σώβρακο" από το φόβο μας, βιντεοσκοπούσαμε ότι γινόταν χωρίς να γίνουμε αντιληπτοί.  Προσπαθούσαμε να επικοινωνήσουμε με τους δικούς μας ανθρώπους για να τους ενημερώσουμε ότι είμαστε καλά, άλλα δεν ήταν εφικτό.  Ο Σωτήρης πάλευε να βρει σήμα για να βγει ζωντανά στο δελτίο ειδήσεων για να δώσει την ανταπόκριση του.  Μόλις κόπαζε κάπως η ιστορία θα έπρεπε να βρούμε την κατάλληλη ευκαιρία για να φύγουμε από αυτό το σημείο.

    Υπήρχε όμως πρόβλημα.  Το Lada Niva 1700 με injection, σχάρα και κουμπί aircool είχε δύο πόρτες, αυτοί όμως ήταν τρεις και ένας έπρεπε να κλείσει και το καπό.  "Μπορεί να φαίνεται αστείο", λέει ο Νίκος, "άλλα τα δευτερόλεπτα φάνταζαν αιωνιότητα.  Εκεί καταλάβαμε ότι όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος, όλη η ζωή.  Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε το ποιός θα καθίσει πίσω, ποιός θα οδηγήσει και ποιός θα κλείσει το καπό."

    Και οι τρεις οι θέσεις ήταν προβληματικές.  Αυτός που θα καθόταν πίσω δεν είχε έξοδο διαφυγής σε περίπτωση προβλήματος.  Ο οδηγός έπρεπε να κάνει τον κύκλο του αυτοκινήτου για να μπει στη θέση του, η οποία βρισκόταν στην μεριά που γινόταν η επίθεση.  Ο συνοδηγός έπρεπε να κλείσει το καπό και μετά να τρέξει στη θέση του.

    Ο κλήρος έπεσε.  Ο οδηγός ήταν ο ηχολήπτης.  Πίσω θα καθόταν ο Σωτήρης και συνοδηγός θα ήταν ο Νίκος, όπου έπρεπε να κλείσει και το καπό του αυτοκινήτου.  Σε μια παροδική παύση πυρός μπήκαν τρέχοντας σε κλάσματα δευτερολέπτου και στην προσπάθεια τους να διαφύγουν, ο Άρης που οδηγούσε το Lada Niva, τράκαρε με μια γουρουνίτσα, η οποία προσπαθούσε να διασχίσει το δρόμο για να ξεφύγει από τους τρομοκρατημένους και χεσμένους Έλληνες και το Niva τους.

 

    To αμάξι επέστρεψε στο συνεργείο.  Ευτυχώς δεν υπήρχε πρόβλημα στην φλάντζα και εκ τότε συνέχισαν απροβλημάτιστοι την αποστολή τους στο Κόσοβο για περίπου 40 ημέρες.

    Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η περιπέτεια του Lada Niva στον πόλεμο του Κοσόβου.  Ο Νίκος κλείνοντας επισημαίνει κάποια πλεονεκτήματα του Lada Niva:  "Δεν χρειάζεται να σας πω ότι το Lada Niva είναι τραχύ.  Δεν κολλήσαμε πουθενά παρόλο που τη συγκεκριμένη περίοδο όλο το Κόσοβο ήταν γεμάτο λάσπη.  Από πλευράς Offroad δεν μας πρόδωσε ποτέ."

 


Λίγα λόγια για το Νίκο

    Ο Νίκος Μιστριώτης γεννήθηκε στον Καναδά τη δεκαετία του 70.  Πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην Ελλάδα και επέστρεψε στην Οττάβα για σπουδές στις τηλεοπτικές παραγωγές.  Η πρώτη του επαφή με τον τηλεοπτικό χώρο ήταν στην καλωδιακή τηλεόραση του Καναδά ως παραγωγός και βοηθός σκηνοθέτη.

    Επέστρεψε στην Ελλάδα για τη στρατιωτική του θητεία και ψάχνοντας για δουλειά το 1993 έπεσε πάνω σε αγγελία που ζητούσε συνεπιβάτη μηχανής με μερική γνώση φωτογραφικής μηχανής.  Αυτό ήταν τον κέρδισε η τηλεοπτική κάμερα.  Εργάστηκε σχεδόν για όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς Πανελλαδικής Εμβέλειας.  Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο δουλεύοντας:  Βαλκάνια, Μέση Ανατολή,  Ευρώπη, Κολομβία, Σιέρα Λεόνε, Βόρεια Κορέα, Νέα Ορλεάνη και έρημο Σαχάρα.

    Χαρακτήρας δημιουργικός και ανήσυχος δεν σταμάτησε να ψάχνεται.  Έτσι το 2000 αγοράζει μαζί με τον συνάδελφο του Γιάννη Κοψιά ένα γερανό (polecam) και ιδρύουν την εταιρεία παραγωγής ΧΥΖ Productions.  Δεν σταματάει να ενημερώνεται για οτιδήποτε σχετίζεται με τον τηλεοπτικό χώρο και όχι μόνο.

    Βλέποντας με διαφορετική ματιά τα πράγματα, αποφάσισε να ασχολείται με τη σκηνοθεσία.  Από το 2006 σκηνοθετεί τα εταιρικά video της xyz productions.  Τελευταίες του δουλειές η τηλεοπτική ταξιδιωτική εκπομπή On the Road για την ψηφιακή τηλεόραση της ΕΡΤ και το ντοκιμαντέρ Colossi of Love, για το καμάκι στην Ελλάδα τη δεκετία 70-80.

    Βραβεύτηκε στο Los Angeles Greek Film Festival (Best Documentary), στο London Greek Film Festival (Audience Vote) και ήταν υποψήφιος καλύτερου ντοκιμαντέρ στο Prix Europa 2010 στο Βερολίνο.

Νίκος Μιστριώτης εν δράση.

Προβληματισμοί ...

Η σκληρή δουλειά θα σε ανταμείψει στο μέλλον. Η τεμπελιά θα σε ανταμείψει άμεσα!

Κάποιος είπε
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account